,

چراغ‌های گردشی، زنون و بای زنون چگونه کار می­کنند؟

چراغ‌های گردشی، زنون و بای زنون - کاربا زنون

قطعات مختلف خودرو هر یک برای کاربردی خاص تعبیه‌شده‌اند و چراغ‌ها نیز شب­ها به یکی از مهم‌ترین و حیاتی‌ترین قطعات برای رانندگی تبدیل می­شوند که امروزه با پیشرفت‌های چشم‌گیر صنعت خودروسازی نمی­توان به چراغ خودروها فقط به چشم یک لامپ ساده نگاه کرد و از آن­ها گذشت بلکه امروزه چراغ‌های خودروها  به سیستم‌های پیشرفته و پیچیده‌ای مجهز شده‌اند که در عین ساده‌تر کردن رانندگی، امنیت را نیز بالا می­برند.

در کشوری مانند آلمان بیش از ۴۰ درصد تصادفات جاده­ای منجر به مرگ این کشور در شب­ها رخ می‌دهد درصورتی‌که شب­ها از ۸۰ درصد ترافیک جاده­ای کمتری برخوردار است! با نگاه به این آمار و ارقام می‌توان به عمق اهمیت کارکرد درست چراغ‌ها پی برد. به این بهانه قصد داریم تا نگاهی به چراغ‌های گردشی، زنون و بای زنون داشته باشیم.

چراغ‌های گردشی، زنون و بای زنون - کاربا زنون

در سال ۱۹۹۲ میلادی برای اولین بار چراغ‌هایی بانام HID که مخفف کلمات High Intensity  Discharge به معنی لامپ‌های با توان تابشی بالا می­باشد (به دلیل استفاده از گاز زنون در آن‌ها بیشتر بانام زنون شناخته می­شود) به وسیله­ی Hella و Bosch تولید شد و توسط ب ام و به‌عنوان چراغ‌های نورپایین سری ۷ قرار گرفت. پس‌ازآن کم‌کم این نوع چراغ‌ها به دلیل نور بسیار واضح‌تر، برد تابش بیشتر، مصرف پایین‌تر و طول عمر زیادتر (چیزی در حدود ۵ برابر) نسبت به چراغ‌های هالوژنی به محبوبیت آن­ها افزوده ­شد و جای خود را در بین خودروسازان باز کرد.

پس از گذشت مدتی در سال ۱۹۹۹ نیز برای اولین بار در سراسر جهان چراغ‌های جدیدی با همان ویژگی‌های زنون اما با قابلیت پرتاب نور در دو حالت نوربالا و نورپایین با نام بای زنون در مرسدس بنز کلاس CL معرفی شدند.

برخلاف چراغ‌های هالوژنی در چراغ‌های زنون هیچ خبری از فیلامان حرارتی که در اثر گرم شدن تولید نور می­کنند نیست و تولید نور در حبابی از جنس کوارتز که با گاز یونیزه شده­ی زنون پرشده به‌وسیله‌ی دو عدد الکترود صورت می‌گیرد و واحد کنترلی لامپ، یک قوس الکتریکی بین الکترودها که با فاصله­ی حدودا ۴ میلیمتری از هم قرار دارند در داخل حباب تولید می­کند که انرژی موردنیاز را برای تبخیر نمک‌های فلزی و ترکیبات هالوژنی را فراهم می‌کند و این امر موجب تولید نوری بسیار زیاد با بردی بالا می­شود.

چراغ‌های گردشی، زنون و بای زنون - کاربا زنون

یکی از مشخصه­های لامپ­های زنون زمینه­ی نوری آبی آن­هاست یعنی نور سفید مایل به آبی دارند. یکی از مزیت‌های لامپ زنون درجه­ی رنگی در حدود ۴۱۰۰ درجه­ی کلوین آن است که نوری بسیار نزدیک به نور خورشید با ۴۸۷۰ درجه­ی کلوین حساب می­شود. اگر بخواهیم نور چراغ‌های زنون را با چراغ هالوژن با درجه­ی رنگی ۳۲۰۰ درجه­ی کلوین که خود از چراغ‌های معمولی با ۲۸۰۰ درجه کلوین نور سفیدتری دارد مقایسه کنیم باید گفت که این چراغ‌ها از نور بسیار سفیدتری برخوردار هستند.

هر دو نوع چراغ‌های زنون و بای زنون از سیستم تصحیح خودکار استفاده می­کنند که میزان پرتاب نور را می­توانند نسبت به شرایط تنظیم کنند و حتی در شرایطی که ترمز گیری و شتاب گیری شدید صورت می­گیرد و یا بار خودرو زیاد بوده و ارتفاع خودرو تغییر می­کند همواره میزان شعاع پرتاب نور ثابت می­ماند. این چراغ‌ها به‌صورتی هستند که حتی در هوای بسیار بد و یا تاریکی مطلق، جاده را کامل روشن می­کنند و راننده با خیال راحت و ایمنی بالا می‌تواند به راه خود ادامه دهد.

چراغ‌های گردشی، زنون و بای زنون - کاربا زنون

در چراغ‌های بای زنون برای تغییر حالت پرتاب نور از حالت نوربالا به نورپایین یا برعکس از یک محدودکننده و یا یک لنز تا شونده استفاده می­شود که این کار را انجام می­دهد. یکی از مشکلات چراغ‌های بای زنون را می­توان این دانست که اگر به هر دلیلی بسوزد شما نوربالا و نورپایین را هم‌زمان از دست می­دهید و این امر می­تواند در جاده­ها مشکل‌ساز و خطرناک باشد.

در حال حاضر بسیاری از خودروها هستند که از تکنولوژی چراغ‌های بای زنون استفاده می‌کنند و چندین سال است که کاملاً همه‌گیر شده است از مدل‌هایی که در ایران وجود دارند می‌توان به مزدا ۳، کیا اپتیما GT، هیوندای سوناتا YF، ب ام و سری۳ و… اشاره کرد.

در دهه ۳۰ میلادی کمپانی تاترا تصمیم به‌قرار دادن چراغ سومی در جلوی خودروی خود گرفت که به سیستم فرمان متصل بود و قابلیت چرخش سرپیچ‌ها را داشت. این امر به راننده امکان دید واضح‌تر و دقیق‌تر را در پیچ‌ها می‌داد که موجب افزایش امنیت رانندگی در شب می­شد.

چراغ‌های گردشی، زنون و بای زنون - کاربا زنون

در سال ۱۹۴۸ در خودروی آمریکایی Truker نیز چراغ سومی در جلوی خودرو برای چرخش در پیچ‌ها به‌صورت مکانیکی با این منظور نصب شده بود ولی امروزه با پیشرفت تکنولوژی، سیستم چرخش چراغ‌ها در پیچ­های جاده به صورت بسیار هوشمند تر و دقیق تری بر روی خود چراغ های اصلی خودرو ها نصب می­شود.

چراغ‌های گردشی، زنون و بای زنون - کاربا زنون

این چراغ‌ها با حسگرهای خود، بسته به میزان زاویه چرخش فرمان، سرعت خودرو و میزان انحراف خودرو، زاویه تابش نورهای اصلی را به‌صورت خودکار منطبق با مسیر و جهت حرکت اتومبیل تطبیق می­دهند و راننده می­تواند به‌راحتی زوایای مختلف جاده را ببیند و با خیال راحت به راه خود ادامه دهد.
برای عملکرد دقیق­تر و جلوگیری از اختلال در دید بقیه­ی رانندگان در حال حرکت، برای این نوع چراغ‌ها تدابیری همچون غیرفعال شدن چرخش چراغ‌ها در حین دنده‌عقب رفتن و یا ایستادن خودرو (حتی اگر فرمان هم چرخیده باشد) در نظر گرفته‌شده است.

چراغ‌های گردشی، زنون و بای زنون - کاربا زنون

در آخر بعد از بیان مزیت‌های چراغ زنون باید اشاره‌کنیم که در حال حاضر شرکت‌های معتبری مانند Philips، Bosch، Hella و… وجود دارند که به عرضه­ی چراغ‌های زنون می­پردازند. این شرکت‌ها لامپ‌های زنون خود را به‌صورت پکیج کاملی از محفظه تولید نور، حباب شیشه‌ای، عدسی متمرکز کننده نور و فیلتر محافظ، عرضه می‌کنند اما لامپ‌های غیراستاندارد زنون علاوه بر امکان انفجار آن­ها و فشار شدیدی که به سیستم برق خودرو می­آورند فاقد فیلتر شیشه‌ای و عدسی‌های متمرکز کننده هستند که این امر خود باعث آزاد شدن نور بسیار شدیدی می­شود که می­تواند راننده­ی روبرو را برای ۱ تا ۴ ثانیه کاملاً نابینا کند و حتی تا دقایقی روی بینایی شخص تأثیر بگذارد که می­تواند بسیار خطرناک و حادثه برانگیز باشد.

ازآنجایی‌که هیچ سنجش خاصی برای استاندارد بودن یا نبودن چراغ‌های زنون در کشور ما وجود ندارد، متاسفانه به همین دلیل با هرگونه چراغ زنون که به‌صورت دستی روی خودرو نصب شود، مخالفت می­شود و جریمه­ای ۴۰ هزارتومانی در پیش دارد!

2 پاسخ
  1. معین
    معین says:

    سلام. بعضی از اپتیما gt-line ها دو تا چراغ زنون دارند ولی بعضی ها فقط یکی. کدومشون بهترن و فول تر؟ همچنین رینگ های این اپتیما ها نیز در چند نوع موجود میباشد. لطفا در این باره بیشتر توضیح بدید و بگید که اصلیش کدومه. متشکرم.

    پاسخ دادن

دیدگاه خود را ثبت کنید

Want to join the discussion?
Feel free to contribute!

پاسخ دهید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *